پرش به محتوا
دل‌نوشته‌‌ها و يادداشت‌هاي محمدرضا اسدي

بایگانی

دسته بندی: عربستان سعودي

در اتاق انتظار پزشک نشسته بودم که جوانی خوش سیما با لباس عربی وارد شد. اندکی مضطرب می‌نمود. ایستاده به پزشک نگاه می‌کرد که چه زمانی نوبتش می‌شود.

به من گفت: «شما هم برای ویزیت نشسته‌اید؟»

گفتم: «اینجا کسی برای حال و احوال کردن با دکتر نمی‌نشیند، همه یک مرضی دارند»

سرماخوردگی این بار زودتر از همیشه سراغم آمده بود. البته از یک جهت بهتر است که اثر پنی‌سیلین‌های وطنی تا بعد از اعمال حج باقی بماند.

نوبت من که شد، تعارف نکردم و خودم روی صندلی مخصوص بیمار، مقابل پزشک نشستم.

دکتر پرسید: «مشکل شما چیه؟»

گفتم: «گلو درد آقای دکتر»

گفت بگو: «آئااااااا»

گفتم: «عاااااء»

گفت: «آره یه مقدار ملتهب شده، یه بتامتازون برات می‌زنم خوب میشی، حساسیته، هنوز چرک نکرده»

گفتم: «نه آقای دکتر چرک کرده، من هر وقت این طوری میشم، بی‌برو برگرد اگه پنی‌سیلین نزنم یه سرماخوردگی اساسی می‌گیرم»

گفت: «بذار ببینم کار نفر بعد از شما چیه، فعلا همین بتامتازون رو بزن، اگه خوب نشدی بیا واست پنی‌سیلین می‌زنم»

دوست تازه وارد ما که با لباس عربی طوسی رنگ ظاهر شده بود کنار دکتر نشست و گفت: «آقای دکتر من یه چک‌آپ کامل میخوام بکنم»

دکتر با تعجب پرسید: «چطور مگه؟»

گفت: «من 5 ماه اینجا زندان بودم»

یک مرتبه متوجه شدم این جوان، همان دانشجویی است است که اوایل اردیبهشت ماه سال جاری به همراه کاروان عمره دانشجویی به حج عمره مشرّف شده بود و به اتهام توهین به خلفاء زندانی شده بود.

دکتر گفت: «پس باید صبر کنی من آمپول این بنده خدا را بزنم» و خودش رفت تا تخت مخصوص تزریقات را آماده کند.

من از فرصت استفاده کردم و خودم را به او رساندم.

چند ساعتی بیشتر نبود که از زندان آزاد شده بود. نامش محمدجواد و پسری خوش سیما و باصفا بود. فقط دو ماه از ازدواجش می‌گذشته است که به عمره می‌آید و در همان آغازین روزهای سفر و پس از زیارت بارگاه پیامبر بازداشت و سپس زندانی می‌شود.

پنج ماه حبس در زندان عمومی مدینه منوره یا «سجن العام» نزدیک مسجد شجره.

پرسیدم: «حالا واقعاً اهانت کردی؟»

گفت: «ابداً! من اصلاً از مسجد خارج شده بودم که یک مأمور سعودی مرا صدا زد و یک نفر عراقی را به من نشان داد و گفت او علیه من شهادت داده است که من هنگام عبور از کنار قبر دو خلیفه تُف کرده‌ام»

گفتم: «اون عراقیه اومد توی دادگاه علیه تو شهادت بده؟»

گفت: «نه اصلاً»

گفتم: «فیلمی به عنوان سند داشتند که نشون بده تو اهانت کردی؟»

گفت: «نه هیچ سند و مدرکی نداشتند، فقط به بهانه حرف یک نفر من رو پنج ماه محکوم به حبس کردند، یه مدت انفرادی بودم، بعد رفتم بخش عمومی. با دزد و قاتل و سارق هم سلول بودم»

پرسیدم: «چه جوری ازت بازجویی کردند؟»

گفت: «یه افغانی اومد پرسید: چرا توهین کردی؟ گفتم من توهین نکردم. گفت: جواب سؤال منو بده! چرا توهین کردی؟ گفتم من اصلا توهین نکردم، گفت: ببریدش!»

ادامه داد: «روز دادگاه هم از وکیل خبری نبود، حتی از طرف سفارتخانه هم نذاشتن کسی بیاد، فقط یه مترجم افغانی داشتم. مترجم بهم گفت: فقط وقتی ازت سؤال کردن حرف بزن. من نمی‌دونم اون چی ترجمه کرد ولی هر چی من گفتم توهین نکردم تو کت‌شون نرفت که نرفت. شرایط خیلی سختی بود، یک متر جا برای راه رفتن داشتم. آخرین کسایی که باهاشون هم‌سلولی بودم، 6 نفر بودن که از یه طلافروشی توی مدینه سرقت کرده بودن. 5 نفرشون رو گردن زدند، یه نفرشون رو هم 500 ضربه شلاق و 15 سال زندان!»

خیلی خوشحال به نظر می‌رسید، می‌خندید. می‌گفت: «شاید قسمت بوده که بمونم و حج واجب انجام بدم» وقتی فهمید که من فردا عازم مکه هستم، با یک حالت خاصی گفت: «تو رو خدا دعا کن حج قسمت من هم بشه، من الان ممنوع‌الخروجم، دعا کن که حکم دادگاه برای ضرب‌الاجل ترک عربستان، تا بعد از اعمال حج طول بکشه و بتونم حج به جا بیارم»

روحیه‌اش خیلی قوی بود، گفتم در خانه خدا برایت دعا خواهم کرد. بوسیدمش و رفتم.

این بنده‌خدا که ناجوانمردانه دستگیر شده بود و به گفته خودش واقعاً خطایی نکرده بود. نمی‌دانم چرا وقتی شنیدم یک عراقی علیه او شهادت دروغ داده است، یاد مردم کوفه افتادم و با خودم گفتم.

یک عراقی چه مرضی دارد که علیه یک ایرانی شهادت دروغ بدهد؟ شهادتی که به 5 ماه حبس یک تازه داماد می‌انجامد!

خدا همه کسانی که لعن خلفاء و فرهنگ لعن علنی را ترویج می‌کنند، هدایت کند. ما که دست‌مان از معرفت و محبت اهل بیت (علیهم السلام) خالی است، با لعن خلفاء به کجا می‌خواهیم برسیم که بدون لعن نرسیده‌ایم؟

محمدجواد زندانی اندیشه‌های محصور و محدودی شده بود که ذره‌ای به اتحاد مسلمین اعتقاد ندارند. محمدجواد چوب کج‌سلیقگی‌های مذهبیون افراطی شیعه را خورده است. اینترنت را اندکی بکاوید فیلم و کلیپ‌های صوتی و تصویری مراسمات عمرکشون و بیان روایات در استحباب لعن خلفاء فراوان می‌یابید.

فعلاً وهابیت را بی‌خیال شوید، غضنفرهای حوزه‌ی عملیه را بگیرید که بیش از این به خودمان گل نزنند. محمدجواد دسته‌گلی بود که به خاطر تبلیغات سوء و با استفاده از مستنداتی که خودمان به دست سلفی‌های افراطی داده‌ایم، 5 ماه از خانه و خانواده و کاشانه‌ و وطنش دور بوده است.

خدا دسته‌گل‌های بعدی را به خیر کند!

بعدالتحریر:

این مطلب را در حالت احرام و با لباس احرام در حال عزیمت از مسجد شجره به سمت مکه مکرمه با اینترنت بی‌سیم و لپ‌تاپ داخل اتوبوس نوشته‌ام. دعاگوی شما عزیزان و سروران گرامی خواهم بود. محتاج دعای خیر شما هستم.

بازنشر این یادداشت:

پایگاه بین‌المللی همکاری‌های خبری شیعه یا شفقنا این مطلب را +اینجا منتشر کرده است.

تعداد کاربران اینترنت در عربستان بیش از ۱۰ میلیون نفر برآورد می‌شود که با توجه به جمعیت ۲۶ میلیون نفری این کشور، عدد قابل توجهی است و از این حیث رتبه جهانی عربستان 30 است. تا سال ۲۰۱۰ قریب به ۱۵۰ هزار میزبان اینترنتی (Internet hosts) در کشورعربستان گزارش شده است.

بر اساس آمار سایت Internet World Stats تعداد کاربران اینترنت در عربستان تا سال ۲۰۱۰، ۱۳ میلیون نفر تخمین زده شده است و ضریب نفوذ اینترنت در عربستان ۴۹.۷ درصد است. این در حالی است که ضریب نفوذ اینترنت در ایران طبق گزارش همین سایت ۴۶.۹ درصد است. اما برخی آمارهای رسمی در ایران از ضریب نفوذ ۱۴ درصدی خبر می‌دهند که عدد ۱۴ درصد معقول‌تر به نظر می‌رسد [+].

در عربستان سعودی به استثنای سایت‌های غیراخلاقی و برخی سایت‌های مربوط به شیعیان نظیر سایت حوزه علمیه قم، آیت الله خامنه‌ای، شیعه نیوز، الوکالة‌ الشیعیة للأنباء (مربوط به شیعیان بحرین)، وطن و سایت عصر ایران بقیه سایت‌ها باز و قابل دسترس هستند.

فيس بوك، توييتر و يوتيوب در عربستان باز است و حتی در تبلیغات شرکت‌ها و مؤسسات تجاری، نشانی فیس‌بوک و توییتر آنها قید می‌شود و این نشان از ضریب نفوذ بالای این دو سایت در عربستان سعودی دارد.

هیچ کلمه‌ و کلید واژه‌ای در عربستان فیلتر نیست و در بخش جستجوی تصاویر گوگل نیز هیچ تصویری فیلتر نیست. تقریباً شبیه به نسلاول فیلترینگ در ایران که از اواخر پاییز سال 1381 اعمال شد. یعنی فیلترینگ صرفاً بر اساس نام دامنه سایت‌ها.

اینترنت ADSL با حداکثر سرعت 4 مگابیت در ثانیه برای کاربران خانگی قابل استفاده است. کافی است با مراجعه به شرکت إتصالاتسعودی یا STCسرویس ADSL را روی خط تلفن خود فعال کنید (این کار حداکثر یک روز کاری طول می‌کشد)، سپس با خرید کارتاینترنت با هر سرعت و از هر شرکت و با هر بازه‌ی زمانی می‌توانید به اینترنت متصل شوید.

مثلاً شما می‌توانید یک کارت اینترنت یک ماهه با سرعت 2 مگابیت در ثانیه از شرکت أول نت خریداری کنید و اگر از کیفیت آن راضی نبودید یا تمایل به تغییر سرویس داشتید، کارت شرکت دیگری را با سرعت دیگر و بازه زمانی دیگر تهیه کنید. یعنی برخلاف ایران که انتخاب شرکت ارائه دهنده خدمات اینترنت نیازمند عقد قرارداد است و برای تعویض سرویس حداقل یکی دو هفته باید دوندگی اداری انجام دهید، درعربستان به راحتی و با وارد کردن مشخصات سرویس دهنده و نام کاربری و کلمه عبور جدید می‌توانید سرویس اینترنت خود را تغییر دهید.

نکته دیگر این که زیرساخت خدمات اینترنت در عربستان به گونه‌ای است که با یک نام کاربری و کلمه عبور خط ADSL در تمام عربستانمی‌توانید به اینترنت متصل شوید. فقط کافی است سرویس ADSL روی خط شما فعال باشد. یعنی بستر مخابرات از بستر ارائه دهندگان خدمات اینترنت کاملاً مستقل است و ضمناً از گستردگی و جامعیت در سراسر این کشور برخوردار است. به عبارت دیگر یک کارتاینترنت ADSL در سراسر عربستان معتبر و قابل استفاده است.

علاوه بر اینترنت ADSL، اینترنت بی‌سیم با بهره‌مندی از دو فناوری مودم‌های HSDPA که با سیم‌کارت فعال می‌شوند و فناوری WiMax درعربستان از محبوبیت بالایی برخوردارند. شرکت موبایلی اینترنت بی‌سیم خود را با حداکثر سرعت 6 مگابیت در ثانیه و با قیمتی مناسبدر اختیار کاربران قرار می‌دهد و در هر نقطه‌ای که سیم‌کارت موبایلی آنتن‌دهی داشته باشد اینترنت بی‌سیم این شرکت قابل استفاده است.

اینترنت و سیاست

انقلاب مصر و موج اعتراضات در این کشور با فراخوان تجمع در روز 25 ژانویه 2011 در صفحه «كلنا خالد سعيد» در فیس بوک آغاز شد. صفحه “همه ما خالد سعید هستیم” به “سعید” جوان مصری اشاره داشت که چند ماه پیش از این بر اثر شکنجه پلیس، جان سپرد اما مسئولان از پذیرش مسئولیت آن خودداری کرده بودند.
«وائل غُنیم» شهروند مصری و مدیر منطقه ای گوگل در خاورمیانه مسئول این صفحه است که نخستین فراخوان تجمع علیه حسنی مبارک رئیس جمهور مصر در قاهره را مطرح کرد. تجمع چند هزار نفری در روز 25 ژانویه در روزهای پس از آن به تجمعات و راهپیمایی ها میلیونیدر قاهره برای سرنگونی مبارک تبدیل شد. از آغاز فراخوان تا سرنگونی دولت مبارک فقط 15 روز به طول انجامید.

با وجود چنین تجربه‌ای در کشور مصر، همسایه قدرتمند عربستان سعودی، سؤال اصلی این است که چرا فیس بوک، توییتر و یوتیوب دراین کشور فیلتر نیست؟ چرا حکومت عربستان فیس‌بوک را تهدیدی برای خود قلمداد نمی‌کند؟ و سؤال مهمتر این که چرا در کشوری مثل ایران که به تعبیر رئیس دولت نهم و دهم آزادی رسانه‌ها نزدیک به مطلق است، فیس‌بوک و یوتیوب نه تنها فیلتر است بلکه ابزار دشمن و نماد شیطان تلقی می‌شود و در نمایشگاه رسانه‌های دیجیتال مجسمه یوتیوب در فضایی شبیه‌سازی شده به رمی جمرات آماج حملات افسران جنگ نرم قرار می‌گیرد؟

عربستان سعودی هیچ ادعایی مبتنی بر آزادی بیان ندارد. حکومتی است کاملاً مستبد و مطلق که هر گونه مخالفت با حکومت ممنوع و حرام است. علاوه بر سایت‌های غیراخلاقی که فیلتر بودن آنها به ویژه در یک کشور اسلامی امری بدیهی است، مجموع تعداد وب‌سایت‌ها و وبلاگ‌های مذهبی شیعی و سیاسی فیلتر شده در بدبینانه‌ترین حالت زیر 1000 برآورد می‌شود.

به نظر نگارنده، علت باز بودن سایت‌هایی نظیر فیس‌بوک و یوتیوب در کشوری مثل عربستان سعودی از دو حیث قابل بررسی است:

نخست این که عربستان سعودی هیچ دشمن بیرونی ندارد و ایالات متحده یکی از متحدان استراتژیک و دیرینه‌ی این کشور است. همان کشوری که ما او را دشمن شماره یک خود می‌دانیم. عربستان با اسرائیل نیز رابطه دارد و اگر چه در مطبوعات و رسانه‌های عربستانانتقاداتی از اسرائیل صورت می‌پذیرد اما این تحرکات هرگز به راهپیمایی و جنبش اجتماعی ختم نخواهد شد. در دنیای عرب و جهان اسلام نیز عربستان هیچ گونه دشمن قسم خورده و نخورده‌ای ندارد. عربستان در بین کشورهای عربی نقش پدر و بزرگ خاندان را ایفا می‌کند و خودش را متولی ام‌القرای اسلام می‌داند. لقب خادم الحرمین شریفین برای پادشاه عربستان کافی است تا اول مدعی زعامت اسلام باشد. موقعیت بی‌نظیر عربستان به دلیل وجود دو شهر مکه مکرمه و مدینه منوره و سفر حج تمتع و عمره، جایگاه عربستان را به عنوان تأثیرگذارترین کشور اسلامی تثبیت کرده است.

در داخل نیز فقط  15 درصد از جمعیت این کشور شیعه هستند که عمدتاً در مناطق فقیرنشین شرقی زندگی می‌کنند و در شهرهای تأثیرگذاری همچون ریاض و جدّه حضور کمرنگی دارند. به تعبیر واضح‌تر عربستان سعودی با تکیه بر متحدان استراتژیک بیرونی و ضعیف انگاشتن مخالفین درونی، اینترنت را به طور عام و سایت‌هایی نظیر فیس‌بوک، توییتر و یوتیوب را به طور خاص تهدیدی برای خود قلمداد نمی‌کند. صفحه مربوط به  شيعيان عربستان در فیس بوک، کمتر از 70 لایک خورده است و همین عدد مهجوریت این صفحه و بیگانگی شیعیان عربستان با فیس بوک را به نمایش گذاشته است.

از سوی دیگر حکومت عربستان سیاست و دیانت را بین دو خاندان آل سعود و آل شیخ تقسیم کرده است. آل سعود اگر چه عنوان خادم الحرمین شریفین را برای پادشاه این کشور ابداع کرده است، اما در عمل سکولار رفتار می‌کنند. یعنی توجه به حفظ ظاهر شریعت و حرکت از ریشه و درون به سمت مدرنیته و اباهه‌گری در مسائل دینی با قدرت تمام دنبال می‌شود. در بخش‌های بعدی در این خصوص بیشتر خواهم نوشت. پس نمایش برخی تصاویر و کلیپ‌هایی که رعایت حریم‌های شرعی در آنها نشده باشد و زنان با پوششی نامناسب بهتصویر کشیده شده باشند، نه تنها با سیاست‌های حکومت سعودی در تعارض نیست، بلکه یکی از برنامه‌های غیر آشکار این کشور بهحساب می‌آید. ملک عبدالله آشکارا با زنان مسلمان دست می‌دهد، شبکه mbc4 که دفتر اصلی آن در جده است، سریال‌های تلویزیونی +۱۲ پخش می‌کند و یک برنامه‌ی ثابت آموزش رقص دارد که مثال‌هایی از این دست فراوان هستند.

پس حکومت عربستان نه از بابت مسائل سیاسی فیس‌بوک را تهدیدی علیه خود تلقی می‌کند و نه نگرانی‌های مذهبی از قبیل قرار ملاقات برای آب‌پاشیدن دختران و پسران در پارک آب و آتش دارد و نه هراسی از بابت پخش فیلم‌ها و کلیپ‌های رومانس و عاشقانه که زنان و دختران با حجاب نامتعارف در آن ظاهر می‌شوند به دل راه می‌دهد.

روزنامه الریاض دیروز سه‌شنبه (۱۶ ذوالقعده ۱۴۳۳) را ورق می‌زدم که آگهی زیر خیلی برایم جالب بود:

مجازات چک برگشتی در عربستان سعودی

آگهی را وزارت تجارت و صنعت منتشر کرده و ترجمه‌اش بدین صورت است:

چک بی‌محل کشیدم

                      پس دستگیرم کرد

مجازات چک بدون محل بدین شرح است:

  • سه سال زندان
  • ۵۰۰۰۰ ریال سعودی (با ریال ۸۰۰ تومان، معادل ۴۰ میلیون تومان) جریمه نقدی
  • اعلام نام فرد به عنوان «بدحساب»

آیا اگر در ایران نیز چنین مجازاتی برای چک برگشتی وجود داشت، باز هم در سال 1390 شاهد برگشت خوردن 35000 میلیارد تومانچک بودیم؟ ‍‍‍{+}

از آنجا كه خريد سوغات به خصوص در سفر حج امري مستحب است به ذهنم رسيد تجارب و اطلاعاتم را در اين خصوص منتشر كنم:

  1. قبل از عزيمت به عربستان حتماً پولتان را به دلار تبديل كنيد و ترجيحاً اسكناس‌هاي ۱۰۰ دلاري حمل كنيد كه حجيم نباشد. فروشگاه‌هاي بزرگ در عربستان خودشان هر ۱۰۰ دلار را معادل ۳۷۵ ريال سعودي محاسبه مي‌كنند و بقيه‌ي پول را به شما ريال برمي‌گردانند. البته بهتر است حدود ۱۰۰ تا ۵۰۰ ريال سعودي به طور جداگانه همراه داشته باشيد كه براي خريد سيم كارت و موارد ضروري نياز به مراجعه به صرافي نداشته باشيد.
  2. فروشگاه‌هاي مدينه از تمركز و تنوع بيشتري نسبت به مكه برخوردارند و عمدتاً در محدوده‌ي حرم نبوي واقع شده‌اند. لذا سعي كنيد بخش عمده‌ي خريدتان را در مدينه انجام دهيد كه نياز به پرداخت كرايه تاكسي نباشد.
  3. در هر دو شهر مدينه و مكه فروشگاهي به نام تاپ تن Top Ten وجود دارد و همان گونه كه از نامش پيداست صرفاً اجناس 10 ريالي عرضه مي‌كند. 10 ريال به پول ايران حدود 3000 تومان است كه بعضاً اجناس و لباس‌هايي در آن يافت مي‌شود كه ارزش آن بسيار بيشتر از اين مبلغ مي‌باشد. توصيه‌ي من اين است كه قبل از شروع خريد ابتدا سري به فروشگاه تاپ تن بزنيد.
  4. پارچه را حتماً در مدينه و ترجيحاً از بازار افغاني‌ها واقع در شارع علي ابن ابي‌طالب (عليه السلام) تهيه كنيد. (زير ساختمان بعثه ايران –فندق قصر الدخيل– در موسم حج تمتع) اصالت پارچه و قيمت مناسب اين راسته بازار در شهر مدينه كم نظير است.
  5. پاساژ طيبة واقع در شمال مسجد النبي، پاساژ الجزيرة در جنوب شرق مسجدالنبي و فروشگاه القمّة از بازارهاي خوب و متنوع مدينه مي‌باشد.
  6. طلاي موجود در بازار عربستان، صرفاً طلاي 21 عيار است و به نسبت ايران گران‌تر است. در هنگام محاسبه‌ي قيمت طلا خودتان جداگانه وزن آن را در قيمت هر گرم ضرب كنيد و با قيمت گفته شده توسط فروشنده مطابقت دهيد.
  7. صرف يك وعده غذاي سالم در رستوران زنجيره‌اي البيك را از دست ندهيد. اين فروشگاه با قدمت ۳۷ ساله در ۵ شهر (جده، مكه، مدينه، ينبوع و طائف) نمايندگي دارد و ضمن برخورداري از كيفيت فوق‌العاده‌ي طبخ قطعات مرغ، ماهي، ميگو و ذرت از قيمت بسيار مناسبي هم بهره‌مند است .
  8. در خصوص وسايل برقي و الكترونيكي (مثل موبايل، دوربين، ساعت، لپ‌تاپ و …) با توجه به معتبر نبودن گارانتي آن در ايران و احتمال بروز خرابي و سوختگي، توصيه مي‌كنم اين قبيل لوازم را در ايران تهيه كنيد و يا اين كه ريسك مشكلات احتمالي آن را به خاطر 20 درصد قيمت ارزان‌تر بپذيريد.
  9. برخي مغازه‌هاي كوچك هستند كه همه جور كالا دارند. از ساعت مچي و دوربين عكاسي گرفته تا ريش‌تراش و اسباب‌بازي و تسبيح و بدلي‌جات و … . به شدت توصيه مي‌كنم از اين گونه مغازه‌ها خريد نكنيد چون موارد متعدد از كالاهاي نامرغوب و غيراصل يا با قيمت‌هاي پرت و بالا در اين فروشگاه‌ها -كه اكثراً فروشندگان آنها يمني و پاكستاني هستند- مشاهده شده است. يعني مغازه‌اي كه صرفاً ساعت مچي مي‌فروشد و در يك صنف تخصصي كار مي‌كند به نسبت اين فروشگاه‌هاي همه چيزفروش ارجحيت دارد.
  10. در اطراف شهر مدينه فروشگاه‌هاي بسيار بزرگي هست كه وسيله‌ي نقليه از مقابل هتل يا مسجدالنبي به صورت رايگان شما را به آنجا منتقل مي‌كند و در صورت خريد از فروشگاه مجدداً به مقصدتان بر مي‌گرداند. در بين اين فروشگاه‌ها الساحة و مدينة مول را توصيه مي‌كنم به خصوص الساحة كه لباس‌هاي بچه‌گانه و زنانه‌ي مناسبي دارد.
  11. تنوع لباس‌هاي مردانه و پسرانه در مكه بيشتر است. اينها را مي‌توانيد از فروشگاه‌هاي باوارث، باوارث بلازا و مجمع اريام الدولي تهيه نماييد.
  12. براي خريد لباس‌هاي مارك‌دار و گران‌قيمت فروشگاه سيتي بلازا در مدينه و سنترپوينت و السوق العزيزية در مکه مناسب است.
  13. فروشگاه‌هاي رامز، محمود سعيد، بن‌داود و باوزير در مكه از اولويت بعدي براي خريد برخوردارند.
  14. حتماً در مكه سري به سوپر ماركت زنجيره‌اي نوري بزنيد. انواع مواد خوراكي با قيمت مناسب در آن موجود است كه حتي به عنوان نمونه زيتون آن براي سوغاتي مناسب است.
  15. براي خريد سيم كارت در عربستان توجه داشته باشيد كه سه اپراتور STC، Mobily و Zain اصلي‌ترين ارائه كنندگان سيم كارت هستند. توصيه‌ي شخصي بنده تهيه‌ي سيم كارت موبايلي است. چون هم به لحاظ مدت اعتبار سيم كارت و هم ارائه‌ي خدمات مناسب و آنتن‌دهي گسترده در اولويت قرار دارد. سيم كارت بدون اعتبار موبايلي را به قيمت 20 ريال تهيه كنيد و به هر ميزان كه اعتبار نياز داشتيد كارت شارژ بخريد. دقت داشته باشيد كه بهاي كارت شارژ را دقيقاً به اندازه‌ي مبلغي كه روي آن نوشته است بپردازيد.
  16. در هنگام خريد لباس به سايز آن دقت كنيد و در نظر داشته باشيد كه تمامي سايزها بين نيم تا يك درجه از سايز لباس‌هاي موجود در ايران بزرگتر هستند (به عنوان مثال سايز لارج پيراهن‌هاي عربستان براي كساني كه ايكس لارج كوچك مي‌پوشند مناسبت است). ضمناً در هنگام خريد پيراهن مردانه به آستين كوتاه يا آستين بلند بودن آن توجه نماييد.
  17. اكثر فروشگاه‌ها در عربستان اجناس فروخته شده را بدون سؤال و جواب پس مي‌گيرند. لذا در صورت انصراف از خريد يا اشتباه بودن سايز به راحتي مي‌توانيد آن را تعويض كنيد يا حتي پولتان را پس بگيريد.
  18. در تمامي اوقات پنج‌گانه‌ي نماز، كليه‌ي فروشگاه‌ها ملزم به تعطيل كردن و خارج نمودن مشتريان هستند. هر وعده تعطيل كردن بين نيم ساعت تا 45 دقيقه به طول مي‌كشد. لذا برنامه‌ي خريدتان را به گونه‌اي تنظيم كنيد كه با اوقات نماز تلاقي نداشته باشد. بهترين اوقات براي خريد از ساعت 9 صبح تا اذان ظهر و شب‌ها بعد از نماز عشاء تا نيمه‌شب است.
  19. براي بسته‌بندي ساك‌ها سعي كنيد چينش محتواي آن به گونه‌اي باشد كه كاملاً فشرده باشد و پس از بستن در ساك آن را به طور محكم و از 6 جهت طناب‌پيچ كنيد تا خداي ناكرده در صورت پارگي قسمتي از ساك، شاكله‌ي اصلي آن حفظ شود.
  20. به ياد داشته باشيد كه يك شب قبل از بازگشت بايد ساك‌هايتان را به مدير كاروان تحويل دهيد پس به گونه‌اي برنامه‌ريزي كنيد كه خريدتان به شب آخر موكول نشود.
  21. مطابق قانون پروازهاي عربستان وزن هر ساك نبايد بيشتر از 40 كيلوگرم باشد و بيش از آن مشمول جريمه خواهد بود. همچنين ميزان بار مجاز براي هر نفر نيز 40 كيلوگرم است.
  22. سعي كنيد بيشتر اوقاتتان را در حرم شريف نبوي و مسجدالحرام بگذرانيد و از خريد به عنوان تنوع و رفع خستگي استفاده كنيد.
  23. ضمن آرزوي سفري خوش و پر از معنويت براي شما، اين بنده‌ي كمترين را از دعاي خيرتان محروم نفرماييد.

در همين زمينه:

ساليان سال نوشابه‌ي پپسي در عربستان يك ريال بود

آنهايي كه قبل از انقلاب به حج رفته بودند مي‌گفتند آن موقع هم هر قوطي پپسي را يك ريال سعودي مي‌خريدند و اين مسأله به يك ضرب المثل براي ثبات اقتصادي عربستان تبديل شده بود

ولي مدتي است كه نوشابه‌ي پپسي و ساير اعضاي خانواده‌اش مثل ميرندا و سون‌آپ به قيمت يك و نيم ريال عرضه مي‌شود.

اين افزايش قيمت فقط شامل نوشابه نيست و برخي كالاهاي ديگر نيز گران شده‌اند و اقتصاد عربستان نيز از بحران جهاني و منطقه‌اي بي‌نصيب نمانده است.

ريال عربستان هم ۳۱۱ تومان فروخته مي‌شود كه همچنان حكايت سير نزولي ارزش ريال ايراني در برابر ريال سعودي ادامه دارد. مغازه‌دارها كه حال و حوصله‌ي ضرب و تقسيم عدد ۳۱۱ را ندارند براي راحتي كار خودشان هر ريال سعودي را معادل ۳۵۰ تومان محاسبه مي‌كنند

به همه‌ي زائرين توصيه مي‌كنم حتماً پولشان را به دلار يا ريال سعودي تبديل كنند و بعداً اقدام به مسافرت نمايند.