گام نخست – انتخاب نام دامنه

يك سايت مستقل زيردامنه (sub domain) هيچ سايتي نيست. يعني نشاني سايت مي‌بايست به يكي از دامنه‌هاي ريشه‌اي مثل .ir, .com, .org, .net, .info و امثال اينها ختم شود. هر كدام از دامنه‌هاي فوق داراي يك فلسفه‌ي وجودي هستند. مثلاً .com مخفف commercial براي امور تجاري، .org مخفف organization براي سازمان‌ها و امور اداري، .net مخفف network براي شبكه‌ها و خدمات‌دهندگان شبكه و .info براي امور اطلاع‌رساني استفاده مي‌شود. هر كشور براي خود يك دامنه‌ي دو حرفي مستقل دارد كه .ir متعلق به ايران است. متصدي ثبت دامنه در ايران سايت www.nic.ir وابسته به فيزيك نظري است.

انتخاب دامنه .ir نشان دهنده‌ي هويت ايراني سايت و نويسنده‌ي آن است. هزينه‌ي ثبت و تمديد آن به نسبت ساير دامنه‌ها ارزان‌تر است. دامنه‌ي .com از محبوبيت بيشتري برخوردار است و پس از وارد كردن نام سايت در مرورگر، به كمك كليد ميانبر Ctrl + Enter عبارت .com به انتهاي نام سايت و عبارت www. به ابتداي آن اضافه مي‌شود. به جهت آن كه هزينه‌ي ثبت دامنه‌ي .com به دلار پرداخت مي‌شود گران‌تر از .ir است، اما براي كساني كه قصد ندارند هويت نويسنده مشخص باشد، مناسب‌تر است. زيرا در ثبت دامنه‌ي .ir اسم و مشخصات، نشاني و شماره تماس صاحب دامنه مي‌بايست وارد شود.

پس از انتخاب نوع دامنه، نام آن را به گونه‌اي انتخاب كنيد كه كوتاه و با مسمّا باشد. تلفظ و هجي كردن آن راحت باشد. ترجيحاً اگر سايت شخصي است، تركيبي از نام و نام‌خانوادگي شما باشد. توصيه مي‌شود از روش‌هاي معمول نگارش اسامي به انگليسي استفاده كنيد. مثلاً براي ثبت يك سايت به نام فتوحي اين گونه بنويسيد: Fotouhi.ir و اگر از اين ديكته‌ها استفاده كنيد: Fotoohi.ir, Fotuhi.ir, Fotouhy.ir, … مرتباً بايد اين نوع نگارش سايت را براي افراد توضيح دهيد كه مثلاً با y نوشته مي‌شود نه با i يا امثال اين‌ها.

اگر نام و نام‌خانوادگي شما خيلي طولاني است، سعي كنيد از مخفف اين دو استفاده كنيد. مثلاً براي نام و نام خانوادگي محمدرضا فتوحي‌نژاد، mrftn.ir مي‌تواند مناسب باشد. گاهي شما مجبور هستيد كه از طريق تلفن نام دامنه را براي يك دوست يا همكار تلفظ كنيد. به ياد داشته باشيد كه تلفن فقط فركانس 0 تا 4 كيلوهرتز را مي‌تواند منتقل كند، در حالي كه صداي انسان بين 0 تا 16 كيلوهرتز است و فيلتر شدن بخش بالاي فركانس، اندكي موجب تغيير صدا و شباهت يافتن تلفظ برخي حروف مي‌شود. به عنوان نمونه دو حرف انگليسي F و S از طريق تلفن كاملاً شبيه به هم شنيده مي‌شوند. در انتخاب نام دامنه به اين موارد توجه كنيد.

پس از قطعي شدن نام دامنه مي‌بايست از موجود بودن و امكان ثبت آن مطمئن شويد. اين كار را مي‌توانيد به كمك سايت‌هايي كه خدمات ثبت دامنه و ميزباني سايت ارائه مي‌كنند، انجام دهيد. به ياد داشته باشيد كه هزينه‌ي ثبت دامنه ir توسط شركت‌ها ارزانتر از ثبت مستقيم در سايت www.nic.ir است. چون ايرنيك ترجيح مي‌دهد به جاي افراد متفرقه با شركت‌هاي واسط و resellerها كار كند.

گام دوم – انتخاب ميزبان

سايت شما علاوه بر نام به يك سرويس دهنده نيازمند است. يعني صفحات سايت شما مي‌بايست بر روي يك سرور متصل به اينترنت قرار گيرند كه پس از وارد كردن نشاني اين سايت، دامنه‌ي ريشه (مثلاً ir) به مراجعان بگويد كه صفحات سايت شما را مي‌بايست از كدام سرور مشاهده كرد. براي سايت‌هاي شخصي كه تعداد بازديدكنندگان آن محدود است، معمولاً توصيه مي‌شود كه از اجاره‌ي فضا بر روي يك سرور اشتراكي استفاده شود. اما براي سايت‌هاي حرفه‌اي كه تعداد مراجعه كنندگان آن خيلي بالاست، لازم است يك سرور اختصاصي اجاره شود.

سيستم عامل و برنامه‌هاي نصب شده بر روي سرورهاي متصل به اينترنت، به دو دسته‌ي مبتني بر Windows و Linux تقسيم مي‌شوند. كساني كه قصد دارند از وردپرس فارسي براي راه‌اندازي سايت خود استفاده كنند، مي‌بايست فضا يا سرور خود را مبتني بر Linux انتخاب نمايند.

براي يك سايت شخصي، معمولاً فضايي بين 100 تا 500 مگابايت، بسته به ميزان عكس‌ها و فايل‌هاي جانبي سايت كفايت مي‌كند. البته اين فضا، شامل صفحات سايت، بانك اطلاعاتي، فايل‌هاي پشتيبان، فايل گزارش‌هاي سايت و ايميل‌هاي شخصي شما نيز مي‌شود. لذا اگر قصد داريد از ايميل سايت مثلاً info@yourname.ir به صورت مستقل استفاده كنيد، لازم است فضاي بيشتري را اجاره كنيد. اما به جهت ناپايداري و امكانات محدود Mail Serverهايي كه بر روي سرورهاي اشتراكي نصب مي‌شود، توصيه اين است كه ايميل سايت را بر روي ايميل اصلي خودتان (مثلاً Yahoo, Gmail يا Hotmail) فوروارد كنيد.

شركت‌هاي متعددي اقدام به ارائه‌ي خدمات ميزباني و ثبت دامنه كرده‌اند. اين شركت به عنوان نمونه ذكر مي‌شود كه نگارنده تجربه‌ي نسبتاً خوبي از ارائه‌ي خدمات آن داشته است:

گام سوم – بارگذاري صفحات سايت

پس از آن كه دامنه سايت را ثبت و براي آن فضا اجاره كرديد، شركت ميزبان براي شما ايميلي ارسال مي‌كند كه حاوي تنظيمات و دسترسي‌هاي لازم جهت بارگذاري (upload) صفحات و فايل‌هاي سايت شماست. معمولاً در بخش راهنماي سايت ميزبان توضيحات كافي در اين خصوص آورده شده است كه از تكرار آن‌ها پرهيز مي‌شود. به خاطر داشته باشيد كه از زمان ثبت دامنه تا امكان اتصال به آن زماني بين 12 تا 24 ساعت به طول مي‌انجامد تا DNSها به روز رساني شوند و از اين سايت جديد مطلع گردند.

اگر قصد داريد از وردپرس فارسي براي راه‌اندازي سايت خود استفاده كنيد، آخرين نسخه را از +اينجا دريافت كنيد و سپس بر روي سايت بارگذاري نماييد. براي بارگذاري از دو روش FTP يا كنترل پنل سايت مي‌توانيد استفاده كنيد. معمولاً كنترل پنل سايت امكان استخراج فايل‌هاي فشرده را فراهم كرده است. فايل بارگذاري شده را از حالت فشرده خارج كنيد و در مسير اصلي (root) قرار دهيد.

توضيحات كامل مراحل نصب وردپرس فارسي در +اينجا آمده است. به جهت آن كه وردپرس محصول خرد جمعي هزاران برنامه‌نويس است، پيش از شما افراد زيادي با مشكلات نصب و راه‌اندازي آن دسته و پنجه نرم‌ كرده‌اند و اشكالات خود را در بخش انجمن وردپرس فارسي مطرح كرده‌اند. ساير كاربران و برنامه‌نويسان نيز به اين اشكالات پاسخ داده‌اند. لذا از اين گنجينه اطلاعات براي يافتن پاسخ سؤال يا اشكال خود مي‌توانيد استفاده كنيد. همچنين افزونه‌ها و امكانات فراواني توسط برنامه‌نويسان براي وردپرس طراحي شده است كه به رايگان مي‌توانيد از آن‌ها بهره‌مند شويد.

گام چهارم – انتقال مطالب از وبلاگ قبلي

اگر پيش از اين در وبلاگ‌هاي عمومي نظير بلاگفا، پرشين‌بلاگ، بلاگ‌اسكاي و … ، وبلاگ ساخته بوديد، مبدل‌هايي براي اين كار نوشته شده است. بهترين مبدلي كه براي تبديل داده‌هاي بلاگفا به فيد استاندارد وردپرس يافته‌ام، +مبدلي است كه توسط سعيد ميرزايي طراحي شده است. برخي از سايت‌ها براي انتقال و تبديل اطلاعات، كلمه عبور وبلاگ شما را طلب مي‌كنند، هرگز چنين اقدامي انجام ندهيد. چون در معرض مهندسي اجتماعي و هك وبلاگ قرار خواهيد گرفت.

يك افزونه در فايرفاكس براي اين تبديل نوشته شده كه سايت ايران ايزي +اينجا توضيحات لازم را براي آن ذكر كرده است، اما من نتوانستم از اين روش استفاده كنم، شايد براي شما مفيد باشد. اگر عبارت “مهاجرت از بلاگفا به وردپرس” يا “انتقال مطالب از بلاگفا به وردپرس” را در گوگل جستجو كنيد، مطالب خوب و مفيدي كه ماحصل تجربه ساير مهاجران است، خواهيد يافت. از مبدل ساير وبلاگ‌ها بي‌اطلاع هستم.

پس از تهيه فيد استاندارد وردپرس، از طريق افزونه‌ي درون‌ريزي، پست‌ها و نظرات كاربران را به سايت جديد منتقل كنيد.

گام پنجم – انجام تنظيمات و بهينه‌سازي سايت

براي سايت خود يك پوسته (قالب) انتخاب كنيد يا از بخش پوسته‌ها در سايت وردپرس فارسي، يك پوسته را دريافت كرده و مطابق راهنماي سايت در بخش پوسته‌هاي سايت خودتان بارگذاري كنيد. از بخش افزونه‌ها مي‌توانيد امكانات بسيار خوبي نظير:

و صدها گزينه‌ي ديگر را دريافت نماييد.

مطالبي كه توسط مبدل يا كپي پيست، وارد وردپرس شده‌اند، بعضاً نيازمند ويرايش هستند. اگر سايت شما دچار بهم ريختگي است، مطالب منتقل شده را يك بار در ويرايشگر به روز رساني كنيد. براي ساماندهي و دسترسي بهتر كاربران به مطالب وبلاگ، توصيه مي‌شود يك بار از ابتدا مطالب را دسته‌بندي كنيد و برچسب‌هاي مرتبط به آن‌ها اختصاص دهيد. اگر مطالب شما به صورت ناقص به وردپرس منتقل شده‌اند، يك بار ديگر اصل مطلب را از وبلاگ خودتان يا از Google Cache كپي كنيد و در ويرايشگر وردپرس جايگذاري نماييد.

اگر وبلاگ شما به دلايلي مسدود يا هك شده است علاوه بر Google Cache از سايت http://www.archive.org براي بازيابي اطلاعات سايت يا وبلاگ از دست رفته‌تان مي‌توانيد اقدام كنيد.

اميدوارم از سايت جديد خود لذت ببريد و به خوبي آن را مديريت كنيد.